|
Boşanma,eşlerden birinin talebi üzerine hakimin bu talebi yerinde görerek eşler arasındaki evlilik ilişkisine son vermesidir.
Boşanma ile yıkılan evlilik,aslında daha önce manevi yönden yıkılmıştır.Durup dururken boşandılar.” Sözü aslında olayın gerçek yüzünü değil,ancak dışardan görünen yüzünü açıklar.Sonu boşanmaya kadar varan kopmalar,hiçbir zaman kısa sürede ortaya çıkmaz.Boşanmayla biten her evliliğin tarihçesinde yalnızlıklar, yabancılaşmalar vardır.
Boşanma,ruhi açıdan,ailenin bölünmesine veya dağılmasına yol açan ve bütün aile üyelerini etkileyen oldukça karmaşık bir olaydır.Bu hem hukuki,hem de sosyal bir olaydır.
Psiko-Sosyal Açıdan Boşanma
Boşanma ailenin çözülmesidir.Boşanmadan sonra eşler toplumda boşanmış olarak tanınacaklar ,herkes karı kocanın ayrıldığını bilecektir.Gelişmiş toplumlarda boşanmalar kanunlarla düzenlenirken,gelişmemiş toplumlarda genellikle bir tarafın isteğine bağlı olarak boşanma gerçekleşir.
Boşanma konusu yalnız hukukçuları değil;sosyologları ,psikologları,psikiyatrları ve din adamlarını da ilgilendiren bir olaydır.Boşanma,iki kişi arasında olması,bu iki kişinin birbirinden haberdar olması ,karşılıklı etkileşim içinde tarafların birbirinin idrakleri içinde bulunması,tarafların bu münasebete ayrı ayrı bir anlam vermeleri sebebiyle sosyal bir olaydır.
Boşanma,bir sosyal ihtiyaç olduğu zaman varlığını hissettirir.Hukukçular da bu durumu kanunlarla düzenleyerek,ülke gerçeklerine uygun boşanma hukukunu oluştururlar.
Tarih boyunca,bütün devirlerde boşanma olayı olmuştur.İlker olsun modern olsun her toplum yazılı kanunlarla dini kurallara ya da törelere dayanarak boşanmayla ilgili kurallar koymuştur.Boşanma toplumun temelini oluşturan müessesenin yıkılması anlamına geldiğine göre bu sosyal olaydan cemiyet zarar görür.Bu bakımdan devlet,boşanma olayına müdahale ederek aile kurumuna korumaya yönelik tedbirler alır.
Bütün boşanmaların önüne geçecek bir çözüm bulmak mümkün değildir.Fakat boşanmaların bir bölümünü önleyecek çözüm yolları vardır.Ayrıca,yeni çözüm yolları da günden güne tecrübe edilmektedir.Boşanmaları imkan varsa önlemek,eğer bu mümkün değilse daha haysiyetli bir şekle sokmak ve zararlarını en aza indirgemek için bir dizi teklif ileri sürülmektedir.
Bu konu Türkiye açısından oldukça büyük bir önem arz etmektedir.Türkiye’de geleneklerin zayıflaması ile ortaya çıkan boşluğu doldurabilecek yeterli müesseseler yoktur.Ayrıca hukuki düzenlemeler de ihtiyaca cevap verecek güçte değildir.Ailenin yıkılması ile artış eğilimi gösterecek suçları önleyecek müesseseler yeterli sayıda değildir.Bunun gibi sebeplerden dolayı ülkemizde boşanmaların önlenmesi,diğer Batı ülkelerine göre daha büyük bir önem arz etmektedir.
Boşanmalar Nasıl Önlenebilir?
Boşanmaları önlemek için öncelikle sağlam bir aile kurmak gerekir.Hem dış dünyaya karşı,hem de kendi iç ilişkilerinde sağlıklı ve uyumlu bir aile,fonksiyonlarını yerine getirebilecek ve sorunlarını çözülmeyecektir.Kuvvetli ve dayanıklı bir aile kurmak için;aile üyelerinin ortak inanç ve değerlere sahip olması,birbirine bağlı olması,eşlerin birbirine bağlı bağlı ve birbiriyle bütünleşmiş olmaları,sorunları inkar değil çözme yoluna gitmeleri,aile fertlerinin dost ve çevreleriyle sağlıklı ilişkilere sahip olmaları gerekir.İçinde bulunduğumuz dünyada her şey büyük bir hızla değişmektedir.Mutlu bir yuva sahibi olabilmek için evlenecek fertlerin bu değişmeleri iyi anlamaları,onları yorumlayarak onlara uyum sağlamaya çalışmaları gerekir.Evliliğe hazırlıklı olmalıdırlar.Hangi yaşta olurlarsa olsunlar ailenin kutsallığına inanmalıdırlar.Evlilik kararını isteyerek,tesir altında kalmadan vermelidirler.Severek yapılan işler fiziki açıdan da insana kuvvet verir.Sevgi diğer hisleri de kamçılayarak sağlam bir evliliğe doğru güçlü adımlar atılmasını sağlar.
Boşanmaları önleyici tedbirleri;evlilikten önceki tedbirler ve evlilikten sonraki tedbirler olmak üzere iki kısma ayırarak inceleyebiliriz.
Evlilikten Önceki Tedbirler
Evlenmeyi düşünen kişiler,öncelikle uygun bir evlilik için gerekli şartlara sahip olup olmadıklarını araştırmalıdırlar.Bu şartlar dört başlık altında toplanabilir:
1-Evlenecek kişilerin benzer sosyal çevrelerden gelmeleri,
2-Eğitim seviyelerinin birbirine yakın olması,
3-Maddi güç bakımından aralarında fazla fark olmaması,
4-Aralarında bir kuşaktan fazla yaş farkı olmamalıdır.
Evlenecek kişilerin evlenmeden önce bu dört şarta dikkat etmeleri tavsiye edilmektedir.Bu unsurlar uygun bir evlilik kesin şart niteliğinde değildir.Fakat eşler farklı sosyal çevrelerde yetişirlerse uyumlu bir evlilik için daha fazla çaba sarfetmeleri gerekir.Aralarındaki kültür ve eğitim farkı ise zevklere yansıyarak eşler arasındaki bağların zayıflamasına sebep olabilir.
Ekonomik farklar eşler arasında güç gösterisine yol açabilir.Eşlerin aynı duyguları paylaşabilecek yaşlarda olmaları anlaşmalarını kolaylaştıracaktır.Evlilik birliği,bir arkadaşlık olarak düşünülürse,birbirine yakın yaştaki arkadaşların anlaşma ihtimalleri daha fazladır.Eşler arasında 10 yaştan fazla fark olması anlaşmalarını zorlaştırmaktadır.
Bazı durumlarda boşanma kaçınılmaz olur ve tek çözüm olarak görülmeye başlanılır.Böyle durumlarda,çocuklar ve boşanan eşler üzerinde boşanmanın tahribatı asgari düzeye indirilmeye çalışılmalıdır.
Ebeveynlerde Boşanmanın Duygusal Etkileri
√ Şok
√ İnkar
√ Öfke
√ Suçluluk
√ Rol yapma
√ Depresyon
√ Kabullenme
√ Uyum
Boşanmanın Çocuklar Üzerindeki Etkileri
Boşanmanın etkilerinden en çok/en az zarar görenler:
Çok duyarlıdırlar:Çünkü tamamıyla bakıcılarına bağımlıdırlar.Ebeveynlerinin ruhsal değişimlerini anlamazlar.
Az duyarlıdırlar:Çünkü ebeveynler arasındaki çelişkiye tanık oldukları zaman azdır.Ailenin ölümüne ilişkin bir acı yaşamazlar.
Boşanmanın Genel Etkileri
(Her Yaş Ve Her Dönemde)
.jpg)
· Çocuklar hayatlarında istikrar ve sürekliliğe ihtiyaç duyarlar.Oysa boşanmayla birlikte bir kaos yaşarlar.
· Çocuklar,yeni bir okul,yeni arkadaşlar,ebeveyn ile olan ilişkiler,azalan yaşam standardı gibi pek çok yeni düzenlemelerle karşılaşırlar.
· Velayeti almayan ebeveynle olan iletişimin kalitesine ve istikrarına ilişkin sorunlar yaşanabilir.
· Aile fertleri,destekleyici insan iletişim ağının mevcudiyetine ilişkin sıkıntılar yaşayabilirler.
· Çocukların uyumu kişiliklerine göre değişir.(Örneğin;bağımsızlığın derecesi,duygusal güvenlik vs.)
· Farklı aile bireyleri farklı uyum sağlarlar.Fakat her birinin tepkisi birbirini etkiler.
Aileler ve Boşanma
Ebeveynlerin Yapmamaları Gereken Şeyler
Diğer ebeveynin aktiviteleri hakkında çocuğa soru sorulmamalı(özellikle kiminle flört ettiği veya zamanında gerekli ilgiyi gösterip göstermediği)
· Diğer ebeveyn çocuğun yanında kötülenmemeli. Eksikliklerini paylaşabileceğiniz,söyleyebileceğiniz,akraba ya da ilgili bir arkadaş bulabilirsiniz;ama bunları kesinlikle çocuğunuzla paylaşmayın.
· Çocuğun önünde diğer ebeveynle öfkeli ve müsamahasız davranılmamalı.
· Ebeveynler eski eşlerine kızmışlarsa çocuklarına bunu anlatırlar.Bu konuda danışman ya da destek grubundan yardım alınmalıdır.Öfkelerini tarafsız bir gözlemciye anlatmak hem ebeveyne hem de çocuklara büyük fayda sağlar.
· Çocuk eski eşle haberleşmede bir aracı gibi kullanılmamalı.
· Unutmayın ki insansınız ve rehber zamana %100 uymayabilir.Hata ediyorsanız kendinize biraz zaman tanıyın ve daha sonra tekrar deneyin.
Ebeveynlerin Yapmaları Gereken Şeyler
Çocuğun her iki ebeveyni de sevmesine izin verilmelidir.Mümkün olan her şekilde her iki ebeveyni de sevebileceğini ve yine her iki ebeveyn tarafından sevildiğini çocuk bilmelidir.Ebeveynler arasındaki bağlılığın bölünmesi çocuktan istendiğinde çocuk öfkelenir ve suçluluk duyar,istenen bilgiyi ebeveyne vermeyebilir.
Sahip oldukları tek ebeveyni kaybetme korkusuyla çocuklar hissettikleri öfkeyi ifade edemezler.Sonuç,ileriki yaşamında çocuk için sorun olan bastırılmış pek çok öfkedir.
Çocuklar kimliklerini pozitif olarak her iki ebeveynle de vurgulamak isterler.Ebeveynlerden biri,diğerini çocukların önünde kötülendiğinde ,aynı zamanda varlığını diğer ebeveynle de ifade etmek isteyen çocuğun kimliğine saldırılmış olur.Çocuğun her iki ebeveyne olan bağlılığı bölünür ve çocuk,olmayan ebeveynini koruma arzusu duyar.Sonuçta çocuk çelişkileri içselleştirebilir.Çocuklar bu sürecin fiziksel belirtileri olabilen baş ağrısı,diyare,mide ağrısı gibi fiziksel rahatsızlıklar yaşayabilirler.
PSK.DR.DAVUT İBRAHİMOĞLU
POZİTİF DÜŞÜNCE UZMANI
AİLE VE YAŞAM KOÇU
|